Tarihte Bugün: Tekerleğin icadı!

İlk örnekleri yaklaşık 5000 yıl öncesine uzanan yuvarlak ağaç disklerinden oluşuyordu. Mezopotamya topraklarında yapılan arkeolojik kazı çalışmaları, basit ama devrim niteliğindeki yapının ilk somut kanıtlarını ortaya koydu. Amerikalı arkeolog Speiser’in Gawra’daki kazılarında, iki yuvarlak tahta parçasının bir mil yardımıyla birbirine bağlandığı tekerlek kalıntıları bulundu.

İngiliz arkeolog Wolley’in yaptığı açıklamaya göre; Ur şehrinde buluna M.Ö. 2950 tarihli mezarda, tekerlekle ilgili kalıntılar ortaya çıktı. Bu bulgular, tekerleğin Sümerler tarafından icat edildiğine dair güçlü ipuçları sağladı.

TEKERLEĞİ KİM İCAT ETTİ?

Tarihi kayıtlarda kesin bir isim olmasa da, yapılan çalışmalarda elde edilen veriler Sümerler’in bu buluşun öncüsü olduğunu gösteriyor. Sümer Uygarlığı, tekerleği önce günlük yaşamda yük taşımacılığında kullandı, ardından savaş arabalarında devrim yaratan unsur haline getirdi.

İcatların çoğu bir ihtiyacın karşılanması için ortaya çıkmıştır. İnsanların ağır yükleri ve avladıklarını kolay taşıyabilmek için araçlara ihtiyaç duyduğu ve kesilmiş ağaç kütüklerinin yuvarlama hareketi, bu sorunu çözmek için akıllıca bir fikir olduğu tarihçilerin önde gelen düşüncelerindendir. Bazı tarihçiler ise tekerleğin başlangıcında deri veya kağıt ruloların kullanıldığına dikkat çekiyor.

Yapılan kazı çalışmaları, Sümerler tarafından yapılan tekerlekli araçların varlığını doğruluyor. Bu araçların, iki tekerleğin mil ile birleştiği, sürücünün ise ortada oturduğu bir yapıya sahip olduğu anlaşılıyor. Yaban eşeklerinin çektiği bu arabalar, dönemin ulaşımında devrim yaratmıştı.

TEKERLEĞİN TARİHSEL GELİŞİMİ

Antik çağlarda Hititler, Mısırlılar ve Romalılar tekerleği farklı alanlarda geliştirerek yaygınlaştırmıştır. Sanayi Devrimi ile birlikte tekerlek teknolojisi büyük bir değişim geçirmiştir. Metal gelişimi artmış, demiryolu tekerlekleri ve daha dayanıklı araç tekerlekleri üretilmiştir. 19. Yüzyılda kauçuğun bulunmasıyla birlikte lastik tekerlekler geliştirilmiş, bu da sürüş konforunu ve güvenliğini artırmıştır.

Günümüzde tekerlek; bisikletlerden otomobillere, trenlerden uçak iniş takımlarına kadar pek çok alanda kullanılmaktadır. Modern malzemeler ve teknolojiler sayesinde tekerlekler daha hafif, dayanıklı ve verimli hale gelmiştir. Tekerlek, binlerce yıldır insan hayatını kolaylaştıran ve gelişimin temel taşlarından biri olmaya devam eden bir buluştur.