Üniversite kapıları daralıyor! Kontenjanlarda 246 binlik azalma

Üniversite kontenjanlarında son yıllarda adım adım uygulanan daraltma politikası, 2026 YKS süreci öncesinde daha net bir tablo ortaya koydu. Mezun sayısı ile istihdam dengesi bozulan alanlarda kontenjanlar aşağı çekilirken yükseköğretimde nitelik odaklı planlama öne çıktı. Adayları bu yıl, önceki dönemlere kıyasla daha sınırlı ancak daha seçici bir tercih dönemi bekliyor.

Son 3 yıllık veriler, üniversite sisteminde önemli bir dönüşüme işaret ediyor. 2023 yılında 1 milyon 90 binin üzerinde olan toplam kontenjan sayısı, 2025 itibarıyla 843 bin seviyelerine kadar geriledi. Böylece sistemden yaklaşık 246 bin kontenjan çekilmiş oldu. Bu daralma yalnızca rakamları değil, bölüm bazlı rekabet dengelerini de doğrudan etkiledi.

HUKUKTA SERT DÜŞÜŞ

Kontenjan daraltmasının en net hissedildiği alanların başında hukuk fakülteleri oldu. 2025 itibarıyla devlet üniversitelerinde hukuk kontenjanlarında yüzde 45'e varan düşüş yaşadı. Yeni fakülte açılmaması ve mevcut kontenjanların aşağı çekilmesiyle hukuk programları adaylar için daha rekabetçi hale geldi. Vakıf üniversitelerinde de benzer bir daraltmaya gidildi.

Öğretmen yetiştiren programlarda genelden ziyade alan bazlı planlama öne çıktı. Fen bilgisi, ilköğretim matematik, İngilizce ve sınıf öğretmenliği gibi branşlarda kontenjanlar aşağı çekildi. Öğretmen ihtiyacının bölge ve alan bazlı hesaplanmasıyla bazı programlarda yüzlerce kontenjan sistem dışına alındı. Bu durum, eğitim fakültelerinde taban sıralamaların yükselmesine yol açabilecek tablo oluşturdu.

AÇIKÖĞRETİM'DE BÜYÜK KAYIP

Kontenjan daraltmasının en sert hissedildiği alan açıköğretim programları oldu. Lisans ve önlisans düzeyinde çok sayıda açıköğretim programının kontenjanı yüzde 30 ila yüzde 40 arasında azaltıldı. Önlisans programları özelinde bakıldığında, 312 programdan 131'inde kontenjan düşüşü yaşandı ve bu kalemde yaklaşık 125 bin kontenjan sistemden çıkarıldı.

İktisat, işletme, uluslararası ilişkiler ve benzeri iktisadi ve idari bilimler fakültesi programları da daraltmadan payını aldı. Özellikle ikinci öğretim programlarının kaldırılmasıyla birlikte bu alanlarda binlerce kontenjan azaldı. Mimarlık, gazetecilik ve bazı sosyal bilim programlarında da mezun yoğunluğu gerekçesiyle kontenjanlar yeniden düzenlendi.

SAĞLIKTA İNCE DENGE

Sağlıkta ise daha temkinli bir yaklaşım benimsendi. Tıp fakültelerinde büyük çaplı daraltmaya gidilmedi ama eczacılık, diş hekimliği, hemşirelik ve fizyoterapi gibi alanlarda üniversite bazlı sınırlı düzenlemeler yapıldı. Amaç, mezun fazlasını engelleyerek eğitim kalitesini artırmak.