Milyonlarca çalışanı ilgilendiren erken emeklilik konusunda dikkat çeken açıklamalar geldi. Sosyal Güvenlik Uzmanı İsa Karakaş, yalnızca bedensel rahatsızlıkların değil, psikolojik ve zihinsel hastalıkların da belirli şartlarda erken emeklilik hakkı sağlayabildiğini belirtti.
Sosyal güvenlik sisteminde normal emeklilik için yaş, prim günü ve sigortalılık süresi birlikte aranırken, malulen emeklilikte yaş şartı bulunmuyor. Bu nedenle çalışma gücünü kaybeden vatandaşlar daha az primle ve daha erken yaşta emekli olabiliyor.
Karakaş, malulen emekliliğin vatandaşlara maaş güvencesi sunduğunu, aynı zamanda emeklilik sonrası sağlık hizmetlerinden yararlanma imkanı verdiğini ifade etti.
PSİKOLOJİK HASTALIKLAR DA ERKEN EMEKLİLİK KAPSAMINDA
SGK verilerine göre, kanser hastalıklarının ardından malulen emeklilikte en fazla başvuru yapılan alanlardan biri psikiyatrik rahatsızlıklar oldu. Kurum tarafından belirlenen bazı psikolojik hastalıklar, çalışma gücü kaybı oluşturması halinde erken emeklilik hakkı sağlayabiliyor.
Bu rahatsızlıklar arasında şunlar yer alıyor:
Şizofreni ve alt türleri
Bipolar bozukluk
Şizoaffektif bozukluk
Sanrısal bozukluklarTedaviye dirençli depresyon
Kronik obsesif kompulsif bozukluk
Travma sonrası stres bozukluğu
Otizm ve yaygın gelişimsel bozukluklar
Beyin hasarına bağlı davranış bozuklukları
Zeka geriliğine bağlı ağır işlev kayıpları
HANGİ ŞARTLARLA EMEKLİ OLUNABİLİYOR?
Uzmanlara göre malulen emeklilik için en temel kriter, çalışma gücünün en az yüzde 60 oranında kaybedilmiş olması. Engelli emeklilikte ise bu oran yüzde 40 seviyesinden başlayabiliyor.
Malulen emeklilikte genel şartlar şöyle:
En az 10 yıl sigortalılık süresiEn az 1800 gün prim ödemesiBaşkasının bakımına muhtaç derecede malul olanlarda 10 yıl şartı aranmayabiliyorBu Detaya Dikkat!
Uzmanlar, hastalığın doğuştan gelmesi ya da sigorta başlangıcından önce bulunması halinde malulen emeklilik yolunun kapalı olabileceğine dikkat çekiyor. Ancak rahatsızlık sigorta girişinden sonra ortaya çıktıysa kişinin durumuna göre farklı emeklilik seçenekleri değerlendirilebiliyor.
BAŞVURU ÖNCESİ İNCELEME ŞART
Her sigortalının sağlık durumu ve çalışma gücü kaybı farklı olduğu için başvurular kişiye özel inceleniyor. Kesin karar ise SGK sevkiyle alınan sağlık kurulu raporları doğrultusunda veriliyor. Bu nedenle uzmanlar, hak kaybı yaşamamak için başvuru öncesi detaylı danışmanlık alınmasını öneriyor.